Onteigening

Onteigend worden is erg; niet onteigend worden is erger ….
Politiek is in Nederland de manier waarop we het omgaan met meningsverschillen en belangen hebben georganiseerd. Met de uitkomst kun je het eens of oneens zijn, maar duidelijk is dat het de overheid is die beslist over het toekennen van functies aan gebieden. Eveneens staat vast dat de overheid, in het belang van een goede ruimtelijke ordening, uiteindelijk over middelen moet beschikken om besluiten daadwerkelijk te kunnen realiseren.

Recht op eigendom
Eigendom is in Nederland het sterkste recht dat je op iets kunt hebben. Het zorgt ervoor dat je goed beschermd bent tegen gebruik van je bezit op een manier die je niet wilt. Als de overheid toch iemands eigendom wil afnemen, mag dat niet zomaar. In de Grondwet (artikel 14)  is geregeld dat dit alleen mag als sprake is van algemeen belang en tegen een vooraf vastgestelde schadeloosstelling. Voordat het zover komt, moet de overheid eerst serieus proberen het bezit minnelijk te verwerven, dus zonder onteigening. Daarbij moet zij zich wel aan de regels die ook gelden bij een onteigening. Dat is iets heel anders dan een gewone verkoop tussen twee partijen.

Perspectief of sterfhuis?
Boerenbedrijven worden vaak van generatie op generatie doorgegeven. Gezinsbedrijven die al jarenlang bestaan — dat is iets om trots op te zijn. Tegelijkertijd is het belangrijk dat een opvolger ook echt toekomst heeft met het bedrijf. De vraag is dan ook of het goed ondernemerschap is om een bedrijf voort te zetten op een plek waar op termijn geen perspectief is. In zo’n situatie kan het verstandiger zijn om te kiezen voor verplaatsing of om te stoppen. Onteigening kan, met de nodige waarborgen, voorkomen dat de gevolgen van een overheidsbesluit volledig bij de boer terechtkomen. Een besluit om te verplaatsen of te stoppen is immers al ingrijpend genoeg.

Verschillende scenario’s
Burgers en (agrarische) ondernemers die te maken krijgen met onteigening, of worden benaderd voor een minnelijke verwerving, doen er verstandig aan een rentmeester of onteigeningsspecialist in te schakelen. Hij/zij kan hen gedurende het gehele traject begeleiden, maar ook in een vroeg stadium meedenken. Bijvoorbeeld door het geven schetsen van verschillende scenario’s. De kosten daarvan worden — voor zover redelijk — vergoed door de betrokken overheid. Dat is ook logisch, omdat volledige schadeloosstelling het uitgangspunt is.

Werkzaamheden rentmeester:

• Advies inzake alle praktische, waardebepalende en juridische aspecten 
• Het voeren van onderhandelingen (namens de overheid of namens de onteigende)
• Begeleiding van het gehele proces als onteigeningsdeskundige

Jos Ebbers, Paul Bakker en Hans Lamers zijn onder andere gespecialiseerd in onteigeningszaken.

U kunt ook contact opnemen met de rentmeester in uw provincie.